Ryszard Szurkowski: Największa legenda polskiego kolarstwa

Początek kariery

Ryszard Szurkowski to największa legenda polskiego kolarstwa. Urodził się 12 stycznia 1946 w Świebodowie na Dolnym Śląsku. W zawodach kolarskich startował od 1963, początkowo jako niezrzeszony amator. Swoją karierę rozpoczął w Radomiu pod okiem trenera Ryszarda Swata. Tam właśnie odbywał służbę wojskową. Po jej odbyciu kontynuował karierę i trafił do klubu Dolmel Wrocław. Pierwszymi sukcesami było mistrzostwo Polski w kolarstwie przełajowym, a także został wicemistrzem w wyścigu górskim.

Imprezy krajowe

Pięciokrotnie został indywidualnym mistrzem Polski w wyścigu szosowym. Działo się to w latach: 1969, 1974, 1975, 1978 i 1979. Był także mistrzem Polski w wyścigu górskim w 1974 oraz trzykrotnie mistrzem Polski w jeździe parami. W 1972 i 1975 osiągnął ten sukces ze Szczepanem Klimczakiem, a w 1980 z Jerzym Kuczkiem. Był również dwukrotnie mistrzem Polski w wyścigu drużynowym w 1975 i 1976, będąc w drużynie wraz z Janem Brzeźnym, Janem Faltynem i Szczepanem Klimczakiem, będąc zawodnikiem klubu KS „Dolmel” Wrocław.

Siedmiokrotnie zdobywał tytuł wicemistrza Polski. Raz w wyścigu indywidualnym w 1973 (przegrał ze Stanisławem Szozdą), trzykrotnie w wyścigu górskim: w 1968 (za Józefem Mikołajczykiem), 1975 (za Stanisławem Szozdą) i 1976 (za Janem Brzeźnym), dwukrotnie w jeździe parami w 1973 (wspólnie ze Szczepanem Klimczakiem) i 1978 (z Janem Faltynem) oraz drużynowo z KS „Dolmel” Wrocław w 1973 (wspólnie ze Szczepanem Klimczakiem, Antonim Jankowskim i Januszem Kierzkowskim). Zdobył także 9 medali brązowych (łącznie w mistrzostwach Polski zdobył aż 28 medali).

Wyścig Pokoju

Zauważony przez trenera kadry narodowej Henryka Łasaka został kolarzem szosowym i członkiem polskiej kadry narodowej. W tym samym roku po raz pierwszy wystartował w Wyścigu Pokoju i zajął w nim drugie miejsce, przegrywając tylko z Francuzem Danguillaume. Potem już było tylko lepiej. Następną edycję Wyścigu Pokoju (1970) wygrał właśnie Ryszard Szurkowski. Potem wygrywał jeszcze w 1971, 1973 i 1975. Łącznie więc wygrał czterokrotnie klasyfikacje generalną, czego nie udało się dokonać nikomu przed nim. Przejechał łącznie 89 etapów (aż 52 w koszulce lidera), wygrał 13 z nich, a po 9 razy był drugi i trzeci.

Imprezy mistrzowskie

Na igrzyskach olimpijskich w 1972 w Monachium wspólnie z Edwardem Barcikiem, Lucjanem Lisem i Stanisławem Szozdą zdobył srebro w jeździe drużynowej na czas. Polska drużyna mająca w składzie Ryszarda Szurkowskiego, Tadeusza Mytnika, Mieczysława Nowickiego i Stanisława Szozdę powtórzyła ten wynik. W obu wyścigach przegrała tylko z reprezentacją ZSRR.

W 1973 Szurkowski zdobył złoty medal na Mistrzostwach Świata w Barcelonie w wyścigu ze startu wspólnego amatorów oraz drużynowej jeździe na czas (w składzie oprócz Ryszarda Szurkowskiego znaleźli się także Tadeusz Mytnik, Lucjan Lis i Stanisław Szozda).

Szurkowski na mecie tego wyścigu powiedział wówczas:

Nie wierzyłem, że dziś osiągniemy to, o czym marzyliśmy najbardziej. Staszek był wspaniały, odważny i bardzo mocny. Dzięki niemu udało się nam wspaniale. Wielka radość…

Na rozgrywanych w 1974 Mistrzostwach Świata w Montrealu Ryszard Szurkowski zdobył srebrny medal w wyścigu ze startu wspólnego, przegrywając jedynie z Januszem Kowalskim. Rok później na Mistrzostwach Świata w belgijskim Yvoir razem z Mytnikiem, Szozdą i Nowickim zdobył kolejny zloty medal na mistrzostwach świata w jeździe drużynowej na czas.

Łącznie dziewięciokrotnie występował na mistrzostwach świata.

Tour de Pologne

Mimo tych sukcesów nigdy nie udało mu się wygrać wyścigu etapowego rozgrywanego na szosach Polski, czyli Tour de Pologne. Mimo to wygrał jednak najwięcej etapów w historii, bo aż 15. Oprócz tego trzykrotnie zostawał najaktywniejszym kolarzem tego wyścigu (1971, 1973, 1974). Dwa razy wygrał klasyfikację górską w 1971 i 1974 oraz raz klasyfikację punktową w 1979.

Wyścigi zagraniczne

Wygrywał też w zagranicznych wyścigach, takich jak: Circuit de la Sarthe (1969), Wielka Nagroda Annaby (1971), Wyścig Dookoła Bułgarii (1971), Wyścig Dookoła Szkocji (1972), Tour de Limousin (1974), Dookoła Dolnej Austrii (1977) i Dookoła Egiptu (1978).

Startował też w wyścigach z kolarzami zawodowymi. Podczas pierwszej z nimi konfrontacji w 1974 w wyścigu Paryż-Nicea w klasyfikacji generalnej zajął ostatecznie 28 miejsce. Raz przyjechał na metę etapową na drugiej pozycji oraz dwukrotnie na trzeciej. Był jednym z najaktywniejszych kolarzy tego wyścigu (trzeci w tej w klasyfikacji). Mimo składanych propozycji przedstawicieli grup zawodowych , przy sprzeciwie Polskiego Związku Kolarskiego, nigdy nie został profesjonalistą. Do końca swojej kariery reprezentował biało-czerwone barwy narodowe.

Zakończenie kariery

W 1980 skończył karierę reprezentacyjną, a dwa lata później będąc zawodnikiem KS Polonez Warszawa zakończył karierę klubową. Po raz ostatni jako zawodnik wystąpił w październiku 1984, w wyścigu Marynarki Wojennej, po którym zakończył ostatecznie swoją karierę. Był zawodnikiem następujących klubów: